นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 390 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 357 ๘๘๑. สุสฺสูสายญฺจ วิญฺเญยฺยํ อิสฺสาภฺยาเส’ปฺยุ’ปาสนํ สูลํ ตุ’นิตฺถิยํ เหติ เภเท สํกุรุชาสุ จ. ๘๘๑. อุปาสนํ อุปาสน ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วิญฺเญยฺยํ พึงทราบ (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สุสฺสูสายํ ในการตั้งใจฟัง (หรือ)การปรนนิบัติรับใช้ อิสฺสาภฺยาเส ในการฝึกยิงธนู (ฉบับสีหฬเป็น อิฏฺฐาภฺยาเส แปลว่าในการพยายามเรียนศิลปะอันตนปรารถนา เป็นต้น) สูลํ สูล ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วิญฺเญยฺยํ พึงทราบ (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ เหติเภเท ในอาวุธพิเศษ(คือหลาว) สงฺกุรุชาสุ ในขวากและโรคจุกเสียด (ตํ) สูล ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อนิตฺถิยํ ในปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์ ๘๘๒. ตนฺติ วีณาคุเณ ตนฺตํ มุขฺยสิทฺธนฺตตนฺตุสุ รถาทฺยงฺเค ตุ จ ยุโค กปฺปมฺหิ ยุคเล ยุคํ. ๘๘๒. ตนฺติ ตนฺติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป วีณาคุเณ ในสายพิณ ตนฺตํ ตนฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ มุขฺยสิทฺธนฺตตนฺตุสุ ในประธาน อุทาหรณ์และเส้นด้าย ยุโค ยุค ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป รถาทฺยงฺเค ในแอกของรถ เป็นต้น ยุคํ ยุค ศัพท์ ที่เป็นนปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ กปฺปมฺหิ ในยุค ๔ อย่าง มี กตยุค เป็นต้น ยุคเล ในคู่ (ในฉบับสีหฬ เอาอรรถ “กปฺปมฺหิ” ไปไว้ข้าง ยุค ศัพท์ ปุลลิงค์ ซึ่งไม่สอดคล้องกับ อมรโกษ)

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI