อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 389 จาก 557 หน้า
356 อภิธานัปปทีปิกา
๘๗๙. ราชลิงฺโค’สภงฺเคสุ รุกฺเข จ กกุโท’ปฺย’ถ
นิมิตฺต’กฺขรสูเปสุ พฺยญฺชนํ จิหเน ปเท.
๘๗๙. กกุโท กกุท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ใน
อรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ ราชลิงฺโคสภงฺเคสุ ในเครื่องประดับของพระราชา
(ราชกกุทภัณฑ์)และหนอกวัว รุกฺเข ในต้นกุ่ม [คำศัพท์นี้ใช้ได้ ๒ ปาฐะคือ กกุท
หรือ กกุธ ก็ได้]
พฺยญฺชนํ พฺยญฺชน ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต (สิยา) ย่อมเป็นไป
(ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ นิมิตฺตกฺขรสูเปสุ ในองคชาต,
อักษรคือ พยัญชนะและกับข้าว จิหเน ในรอย ปเท ในวิภัตยันตบท
๘๘๐. โวหาเร เชตุ’มิจฺฉายํ กีฬาโท จาปิ เทวนํ
ภริยายํ ตุ เกทาเร สรีเร เขตฺต’มีริตํ.
๘๘๐. เทวนํ เทวน ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต (อีริตํ)
กล่าวแล้ว (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ โวหาเร ในการค้าขาย
เชตุมิจฺฉายํ ในความปรารถนาชัยชนะ กีฬาโท และในการเล่น เป็นต้น
เขตฺตํ เขตฺต ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตํ กล่าวแล้ว
(ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ ภริยายํ ในภรรยา เกทาเร ในนา
สรีเร ในร่างกาย
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI