นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 382 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 349 (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ สิขณฺเฑ ในหางนกยูง ตูณีเร ในแล่งธนู นิกเร ในหมู่(นิกร) ๘๖๔. จูฬาสํยตเกเสสุ มกุเฏ โมฬิ จ ทฺวิสุ สงฺโข ตฺว’นิตฺถิยํ กมฺพุ- นลาฏ’ฏฺฐีสุ โคปฺผเก. ๘๖๔. 93โมฬิ โมฬิ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ จูฬาสํยตเกเสสุ ในผมจุกและขมวดผม มกุเฏ ในมงกุฏ (โส) โมฬิ ศัพท์นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ทฺวิสุ ในปุงลิงค์และ อิตถีลิงค์ สงฺโข สงฺข ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ กมฺพุนลาฏฏฺฐีสุ ในหอยสังข์และกระดูกหน้าผาก โคปฺผเก ในข้อเท้า (โส) สงฺข ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อนิตฺถิยํ ในปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์ ๘๖๕. ปกฺโข กาเล พเล สาธฺเย สขีวาเชสุ ปงฺคุเล เทเส’ณฺณเว ปุเม สินฺธุ สริตายํ ส นาริยํ. ๘๖๕. ปกฺโข ปกฺข ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ฉสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๖ อย่าง (อิติ) คือ กาเล ในกาล(ข้างขึ้น-ข้างแรม) พเล ในกองทัพ สาธฺเย ในวัตถุอันพึงให้สำเร็จ สขีวาเชสุ ในฝักฝ่ายและหางธนู ปงฺคุเฬ 93 ในฉบับสีหลและฉบับมหามกุฏ รวมเอา จูฬา และ โมฬิ ทั้ง ๒ เป็นวาจกบท แต่ใน คัมภีร์เมทินีโกส อฏฺฐวีสติวคฺค คาถาที่ ๔๖ มีเนื้อความเดียวกับที่แปลมานี้ว่า “โมฬิ กิรีเฏ ธมฺมิลฺเล จูฬายมนปุํสกํ” ดังนั้น การไม่นับเอาจูฬาศัพท์เข้าด้วยจึงน่าจะเหมาะกว่า

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI