อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 376 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 343
๘๕๐. เสฏฺฐา’สหายสงฺขฺยา’ญฺญ- ตุเลฺยเสฺว’โก ติลิงฺคิโก
ราเค ตุ มานโส จิตฺตา รหตฺเตสุ จ มานสํ.
๘๕๐. เอโก เอก ศัพท์ ติลิงฺคิโก ซึ่งเป็น ๓ ลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็น
ไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ เสฏฺฐาสหายสงฺขฺยาญฺญตุลฺ
เยสุ ในผู้ประเสริฐ ผู้ไม่มีเพื่อน(คนเดียว) สังขยา(คือ๑) สิ่งอื่นและเหมือนกัน
มานโส มานส ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ราเค ในตัณหา
มานสํ มานส ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ จิตฺตารหตฺเตสุ ในจิตและอรหัตผล
๘๕๑. มูลํ เภ สนฺติเก มูล- มูเล เหตุมฺหิ ปาภเต
รูปาทฺยํ’สปกณฺเฑสุ ขนฺโธ ราสิ คุเณสุ จ.
๘๕๑. มูลํ มูล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ เภ ในดาวมูละ สนฺติเก ในที่ใกล้ มูลมูเล ในโคน
ต้นไม้ เหตุมฺหิ ในเหตุมีโลภะ เป็นต้น ปาภเต ในทรัพย์อันเป็นต้นทุน
ขนฺโธ ขนฺธ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕
อย่าง (อิติ) คือ รูปาทฺยํสปกณฺเฑสุ ในรูปขันธ์ เป็นต้น บ่าและลำต้นไม้
ราสิคุเณสุ ในกองวัตถุและคุณ
๘๕๒. อารมฺโภ วีริเย กมฺเม อาทิกมฺเม วิโกปเน
อโถ หทยวตฺถุมฺหิ จิตฺเต จ หทยํ อุเร.
๘๕๒. อารมฺโภ อารมฺภ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI