นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 376 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 343 ๘๕๐. เสฏฺฐา’สหายสงฺขฺยา’ญฺญ- ตุเลฺยเสฺว’โก ติลิงฺคิโก ราเค ตุ มานโส จิตฺตา รหตฺเตสุ จ มานสํ. ๘๕๐. เอโก เอก ศัพท์ ติลิงฺคิโก ซึ่งเป็น ๓ ลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็น ไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ เสฏฺฐาสหายสงฺขฺยาญฺญตุลฺ เยสุ ในผู้ประเสริฐ ผู้ไม่มีเพื่อน(คนเดียว) สังขยา(คือ๑) สิ่งอื่นและเหมือนกัน มานโส มานส ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ราเค ในตัณหา มานสํ มานส ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ จิตฺตารหตฺเตสุ ในจิตและอรหัตผล ๘๕๑. มูลํ เภ สนฺติเก มูล- มูเล เหตุมฺหิ ปาภเต รูปาทฺยํ’สปกณฺเฑสุ ขนฺโธ ราสิ คุเณสุ จ. ๘๕๑. มูลํ มูล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ เภ ในดาวมูละ สนฺติเก ในที่ใกล้ มูลมูเล ในโคน ต้นไม้ เหตุมฺหิ ในเหตุมีโลภะ เป็นต้น ปาภเต ในทรัพย์อันเป็นต้นทุน ขนฺโธ ขนฺธ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ รูปาทฺยํสปกณฺเฑสุ ในรูปขันธ์ เป็นต้น บ่าและลำต้นไม้ ราสิคุเณสุ ในกองวัตถุและคุณ ๘๕๒. อารมฺโภ วีริเย กมฺเม อาทิกมฺเม วิโกปเน อโถ หทยวตฺถุมฺหิ จิตฺเต จ หทยํ อุเร. ๘๕๒. อารมฺโภ อารมฺภ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ)

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI