อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 373 จาก 557 หน้า
340 อภิธานัปปทีปิกา
๘๔๔. โยนิ กาม สิริ’สฺสเร ธมฺมุ’ยฺยามยเส ภคํ
อุฬาโร ตีสุ วิปุเล เสฏฺเฐ จ มธุเร สิยา.
๘๔๔. ภคํ ภค ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (สตฺตสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๗ อย่าง (อิติ) คือ โยนิกามสิริสฺสเร ในอวัยวะเพศหญิง ความต้องการ สิริมงคล
และความเป็นใหญ่ ธมฺมุยฺยามยเส ในคุณธรรมมีศีล เป็นต้น ความเพียร และ
ชื่อเสียง
อุฬาโร อุฬาร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓
อย่าง (อิติ) คือ วิปุเล ในความใหญ่ เสฏฺเฐ ในความประเสริฐ มธุเร ในรส
หวาน ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
๘๔๕. สมฺปนฺโน ตีสุ สมฺปุณฺเณ มธุเร จ สมงฺคินิ
สงฺขา ตุ ญาเณ โกฏฺฐาส- ปญฺญตฺติคณเนสุ จ.
๘๔๕. สมฺปนฺโน สมฺปนฺน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ สมฺปุณฺเณ ในผู้ที่บริบูรณ์ มธุเร ในรสหวาน
สมงฺคินิ ในผู้ที่ถึงพร้อม (โส) สมฺปนฺน ศัพท์ นั้น (สิยา) ย่อมเป็นไป
ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
สงฺขา สงฺขา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๔
อย่าง (อิติ) คือ ญาเณ ในญาณ โกฏฺฐาสปญฺญตฺติคณนาสุ ในส่วน บัญญัติ
และการนับ
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI