อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 370 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 337
สามา สามา ศัพท์ อิตถีลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป สาริวายํ
ในต้นจิงจ้อ
๘๔๐. ปุเม อาจริยาทิมฺหิ ครุ มาตาปิตูสฺวปิ
ครุ ตีสุ มหนฺเต จ ทุชฺชรา’ลหุเกสุ จ.
๘๔๐. ครุ ครุ ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไป ปุเม ในปุงลิงค์
(สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ อาจริยาทิมฺหิ
ในผู้ที่ควรเคารพมีอาจารย์ เป็นต้น มาตาปิตูสุ ในมารดาและบิดา
ครุ ครุ ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไปยู่ ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
(สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ มหนฺเต ในสิ่งที่
มาก ทุชฺชราลหุเกสุ ในวัตถุที่ให้คร่ำคร่ายากและหนัก
๘๔๑. อจฺจิเต วิชฺชมาเน จ ปสตฺเถ สจฺจสาธุสุ
ขินฺเน จ สมิเต เจว สนฺโตภิเธยฺยลิงฺคิโกติ.
๘๔๑. สนฺโต สนฺต ศัพท์ อภิเธยฺยลิงฺคิโก ที่เป็นอภิเธยยลิงค์
(สิยา) ย่อมเป็นไป (สตฺตสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๗ อย่าง (อิติ) คือ อจฺจิเต
ในการบูชา วิชฺชมาเน ในสิ่งที่มีอยู่ ปสตฺเถ ในสิ่งที่ได้รับการสรรเสริญ
สจฺจสาธุสุ ในความจริงและคนดี ขินฺเน ในผู้เหน็ดเหนื่อย สมิเต ในผู้สงบ
(มูลปณฺณาส อนงฺคณสุตฺต ฏีกา เป็นต้น)
คาถาอเนกตฺถวคฺโค
คาถาอเนกัตถวรรค
อิติ จบ
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI