นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 364 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 331 ๘๒๕. ขนฺเธ ภเว นิมิตฺตมฺหิ รูปํ วณฺเณ จ ปจฺจเย สภาว สทฺท สณฺฐาน รูปชฺฌาน วปูสุ จ. ๘๒๕. รูปํ รูป ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทสสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๑๐ อย่าง (อิติ) คือ ขนฺเธ ในรูปขันธ์ ภเว ในรูปภพ นิมิตฺตมฺหิ ในเหตุ(เครื่อง หมาย) วณฺเณ ในสี ปจฺจเย ในวิภัตติปัจจัย(เหตุ) สภาวสทฺทสณฺฐานรูปชฺ- ฌานวปูสุ ในสภาวะ ศัพท์ สัณฐาน รูปฌาน และกาย (เอกงฺคุตฺตร รูปาทิวคฺค อฏฺฐกถา, ปญฺจกนิปาต โสณเถรีวคฺค อฏฺฐกถา) ๘๒๖. วตฺถุกิเลสกาเมสุ อิจฺฉายํ มทเน รเต กาโม กามํ นิกาเมจ’า นุญฺญายํ กาม’มพฺยยํ. ๘๒๖. กาโม กาม ศัพท์ ที่เป็นปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถทั้งหลาย ๕ อย่าง (อิติ) คือ วตฺถุกิเลสกาเมสุ ในวัตถุกาม และกิเลสกามทั้งหลาย อิจฺฉายํ ในความต้องการ มทเน ในกามเทพ รเต ในเมถุน กามํ กาม ศัพท์ ที่เป็นนปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป นิกาเม ในความเป็นไปตามที่ตนต้องการ กามํ กาม ศัพท์ อพฺยยํ ที่เป็นนิบาต (สิยา) ย่อมเป็นไป อนุญฺญายํ ในการอนุญาต (ปฐมปีฐวิมานวตฺถุ อฏฺฐกถา) ๘๒๗. โปกฺขรํ ปทุเม เทเห วชฺชภณฺฑมุเขปิ จ สุนฺทรตฺเต จ สลิเล มาตงฺคกรโกฏิยํ. ๘๒๗. โปกฺขรํ โปกฺขร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ฉสุ อตฺเถสุ)

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI