อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 361 จาก 557 หน้า
328 อภิธานัปปทีปิกา
๘๑๘. อมจฺจาโท สภาเว จ โยนิยํ ปกตี’ริตา
สตฺวาทิสามฺยา’วตฺถายํ ปจฺจยา ปฐเมปิ จ.
๘๑๘. ปกติ ปกติ ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตา นกล่าวแล้ว
(ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ) อมจฺจาโท ในองค์ประกอบ
ความเป็นพระราชา ๗ อย่าง มีอำมาตย์ เป็นต้น สภาเว ในสภาวะ โยนิยํ
ในเหตุแห่งการเกิด (ในอมรโกษฎีกาว่า “โยนิ อุปปตฺติการณํ ยถา มูลปกติ” แต่ในฉบับ
สีหฬ แปลว่า โยนิมคฺค) สตฺวาทิสามฺยาวตฺถายํ ในสภาพตั้งอยู่เสมอกันชั่วคราว
แห่งคุณ ๓ อย่าง คือ สตฺว รช ตม เป็นต้น ปจฺจยา ปฐเมปิ ในลิงค์และธาตุ
ที่ตั้งไว้ก่อนวิภัตติและปัจจัย
๘๑๙. ปทํ ฐาเน ปริตฺตาเณ นิพฺพานมฺหิ จ การเณ
สทฺเท วตฺถุมฺหิ โกฏฺฐาเส ปาเท ตลฺลญฺฉเน มตํ.
๘๑๙. ปทํ ปทศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต มตํ พึงทราบ
(นวสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๙ อย่าง (อิติ) คือ ฐาเน ในที่ตั้ง ปริตฺตาเณ ในการ
คุ้มครอง การเณ ในเหตุ สทฺเท ในศัพท์ วตฺถุมฺหิ ในทัพพะสิ่งของ โกฏฺฐา
เส ในส่วน ปาเท ในเท้า ตลฺลญฺฉเน และในรอยแห่งเท้านั้น
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI