อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 360 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 327
๘๑๖. สตฺตํ ทพฺพ’ตฺตภาเวสุ ปาเณสุ จ พเล สิยา
สตฺตายญฺจ ชเน สตฺโต อาสตฺเต โส ติลิงฺคิโก.
๘๑๖. สตฺตํ สตฺต ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป
(ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ ทพฺพตฺตภาเวสุ ในทรัยพ์และ
อัตตภาพ ปาเณสุ ในชีวิตินทรีย์ พเล ในกำลัง สตฺตายํ และในความมีความ
เป็น
สตฺโต สตฺต ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ชเน ในสัตว์
โส สตฺต ศัพท์นั้น ติลิงฺคิโก อันมี ๓ ลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป
อาสตฺเต ในการยึด, ติด
๘๑๗. เสมฺหาโท รสรตฺตาโท มหาภูเต ปภาทิเก
ธาตุ ทฺวีสฺว’ฏฺฐิจกฺขา’ทิ- ภฺวา’ทีสุ เคริกาทิสุ.
๘๑๗. ธาตุ ธาตุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (อฏฺฐสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๘ อย่าง (อิติ) คือ เสมฺหาโท ในเสมหะ เป็นต้น รสรตฺตาโท ในธาตุ
๗ อย่าง มี รส รตฺต รุทิร มํสและเมท เป็นต้น มหาภูเต ในมหาภูตรูปและ
ภูธาตุ เป็นต้น เคริกาทิสุ และในธาตุมีดินสอพอง(หรือแร่ต่างๆ) เป็นต้น
(โส ธาตุ) ธาตุ ศัพท์ (สิยา) ทฺวีสุ ในปุงลิงค์และอิตถีลิงค์
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI