อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 358 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 325
ในความหมายว่าผู้เป็นที่รักเล็กน้อย
๘๑๑. มกุเล ธนราสิมฺหิ สิยา โกส’มนิตฺถิยํ
เนตฺตึสาทิปิธาเน จ ธนุปญฺจสเตปิ จ.
๘๑๑. โกสํ โกส ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๔ อย่าง (อิติ) คือ มกุเล ในดอกตูม ธนราสิมฺหิ ในกองทรัพย์ เนตฺตึสาทิ-
ปิธาเน ในฝักแห่งดาบ เป็นต้น ธนุปญฺจสเต ในหนึ่งโกสะ(ช่วงระยะทาง ๕๐๐
คันธนู) (ตํ โกสํ) โกส ศัพท์นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อนิตฺถิยํ ในปุงลิงค์และ
นปุงสกลิงค์
๘๑๒. ปิตามเห ชิเน เสฏฺเฐ พฺราหฺมเณ จ ปิตูสฺวปิ
พฺรหฺมา วุตฺโต ตถา พฺรหฺมํ เวเท ตปสิ วุจฺจเต.
๘๑๒. พฺรหฺมา พฺรหฺม ศัพท์ปุงลิงค์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วุตฺโต
กล่าวแล้ว (ฉสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๖ อย่าง (อิติ) คือ ปิตามเห ในพรหม ชิเน
ในพระพุทธเจ้า เสฏฺเฐ ในผู้ประเสริฐ พฺราหฺมเณ ในพราหมณ์ ปิตูสุ
ในมารดาและบิดา
พฺรหฺมํ พฺรหฺม ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วุจฺจเต
ย่อมกล่าว (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ เวเท ในคัมภีร์เวท
ตปสิ ในตบะกล่าวคือข้อปฏิบัติ (มูลปณฺณาส มูลปริยายสุตฺต อฏฺฐกถา)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI