อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 356 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 323
๘๐๖. เสวิโต เยน โย นิจฺจํ ตตฺถาปิ วิสโย สิยา
รูปาทิเก ชนปเท ตถา เทเส จ โคจเร.
๘๐๖. วิสโย วิสย ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ โย แหล่งมีน้ำ เป็นต้นใด เยน อันสัตว์มีปลา
เป็นต้น เสวิโต เสพอาศัยแล้ว นิจฺจํ เป็นนิจ ตตฺถาปิ ในนิจจเสวิตวิสยาธาระ
แม้นั้น รูปาทิเก ในอารมณ์มีรูปารมณ์ เป็นต้น ชนปเท ในชนบท เทเส
ในพื้นที่ โคจเร และในแหล่งหากิน
๘๐๗. ภาโว ปทตฺเถ สตฺตาย’ มธิปฺปายกฺริยาสุ จ
สภาวสฺมิญฺจ ลีลายํ ปุริสิ’ตฺถินฺทฺริเยสุ จ.
๘๐๗. ภาโว ภาว ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (สตฺตสุ อตฺเถสุ) ใน
อรรถ ๗ อย่าง (อิติ) คือ ปทตฺเถ ในความหมายของบท สตฺตายํ ในความมีอยู่
อธิปฺปายกฺริยาสุ ในความประสงค์และกิริยาอาการ สภาวสฺมึ ในสภาวะ
ลีลายํ ในการเยื้องกราย ปุริสิตฺถินฺทฺริเยสุ ในปุริสินทรีย์และอิตถินทรีย์
๘๐๘. โส พนฺธเว’ตฺตนิ จ สํ โส ธนสฺมิม’นิตฺถิยํ
สา ปุเม สุนเข วุตฺโตตฺ ตนิเย โส ติลิงฺคิโก.
๘๐๘. โส ส ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป พนฺธเว ในเผ่าพันธุ์
สํ ส ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป อตฺตนิ ในตน
อนิตฺถิยํ โส ส ศัพท์ ที่เป็นไปในปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อม
เป็นไป ธนสฺมึ ในทรัพย์
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI