อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 348 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 315
ไม่เกินไป อนวเสสมฺหิ และในสิ่งทั้งหมด ตํ (เกวลํ) เกวลศัพท์ นั้น (วตฺตติ)
ย่อมเป็นไป ตีสุ ในลิงค์ทั้ง ๓ (ทีฆนิกาย อาฏานาฏิยสุตฺต อฏฺกถา, มูลปณฺณาส
วมฺมิกสุตฺต อฏฺฐกถา)
๗๘๗. คุโณ ปฏลราสีสุ อานิสํเส จ พนฺธเน
อปฺปธาเน จ สีลาโท สุกฺกาทิมฺหิ ชิยาย จ.
๗๘๗. คุโณ คุณ ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (อฏฺฐสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๘ อย่าง (อิติ) คือ ปฏลราสีสุ ในชั้นและกอง อานิสํเส ในอานิสงส์ พนฺธเน
ในเครื่องผูก อปฺปธาเน ในวิเสสนะ สีลาโท ในคุณมีศีล เป็นต้น สุกฺกาทิมฺหิ
ในสีมีสีขาว เป็นต้น ชิยาย จ และในสายธนู (ทีฆนิกาย เตวิชฺชสุตฺต อฏฺกถา,
มูลปณฺณาส มหาทุกฺขกฺขนฺธสุตฺต อฏฺกถา)
๗๘๘. รุกฺขาโท วิชฺชมาเน จ’า รหนฺเต ขนฺธปญฺจเก
ภูโต สตฺต มหาภูตา มนุสฺเสสุ น นาริยํ.
๗๘๙. วาจฺจลิงฺโค อตีตสฺมึ ชาเต ปตฺเต สเม มโต.
๗๘๘. - ๗๘๙. ภูโต ภูต ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (เอกาทสสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๑๑ อย่าง (อิติ) คือ รุกฺขาโท ในต้นไม้ เป็นต้น วิชฺชมาเน ในความ
มีอยู่ อรหนฺเต ในพระอรหันต์ ขนฺธปญฺจเก ในขันธ์ ๕ สตฺตมหาภูตามนุสฺเสสุ
ในสัตว์ มหาภูตและเทวดา (ภูโต) ภูต ศัพท์ น (วตฺตติ) ย่อมไม่เป็นไป นาริยํ
ในอิตถีลิงค์
(ภูโต) ภูต ศัพท์ วาจฺจลิงฺโค ที่เป็นไปตามวาจจลิงค์ (ปณฺฑิเตหิ)
อันบัณฑิต มโต พึงทราบ อตีตสฺมึ ในกาลล่วงไปแล้ว ชาเต ในการเกิด
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI