อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 345 จาก 557 หน้า
312 อภิธานัปปทีปิกา
๗๗๙. วณฺโณ สณฺฐานรูเปสุ ชาติจฺฉวีสุ การเณ
ปมาเณ จ ปสํสายํ อกฺขเร จ ยเส คุเณ.
๗๗๙. วณฺโณ วณฺณ ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (ทสฺสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๑๐ อย่าง (อิติ) คือ สณฺฐานรูเปสุ ในสัณฐาน(มีต่ำและสูง เป็นต้น) และสี(มีสี
แดงและดำ เป็นต้น) ชาติจฺฉวีสุ ในชาติและผิวพรรณ การเณ ในเหตุ ปมาเณ
ในประมาณ ปสํสายํ ในการสรรเสริญ อกฺขเร ในอักษร ยเส ในชื่อเสียง คุเณ
และในคุณ (สีลขนฺธวคฺค อฏฺฐกถา ,มูลปณฺณาส อฏฺกถา, วมฺมิกสุตฺต อฏฺกถา. เป็นต้น)
๗๘๐. อุทฺเทเส ปาติโมกฺขสฺส ปณฺณตฺติย’มุโปสโถ
อุปวาเส จ อฏฺฐงฺเค อุโปสถทิเน สิยา.
๗๘๐. อุโปสโถ อุโปสถ ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ ปาติโมกฺขสฺส อุทฺเทเส ในการสวดพระปาติโมกข์
ปณฺณตฺติยํ ในนามบัญญัติ อุปวาเส ในการรักษาอุโบสถ ศีล (สมาทานศีล ๘)
อฏฺฐงฺเค ในศีล ๘ อุโปสถทิเน และในวันอุโปสถ (สีลขนฺธวคฺค อฏฺกถา,
อุปาลิปณฺณาส อฏฺกถา เป็นต้น) [ในสามญฺญผลสุตฺตฏีกากล่าวว่า อุปวาโส สมาทานํ]
๗๘๑. รถงฺเค ลกฺขเณ ธมฺโม รจกฺเก’สฺวีริยาปเถ
จกฺกํ สมฺปตฺติยํ จกฺก- รตเน มณฺฑเล พเล.
๗๘๒. กุลาลภณฺเฑ อาณาย’ มายุเธ ทาน ราสิสุ.
๗๘๑. - ๗๘๒. จกฺกํ จกฺก ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (จุทฺทเสสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๑๔ อย่าง (อิติ) คือ รถงฺเค ในล้อรถ ลกฺขเณ ในลายลักษณ์ที่
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI