อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 328 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : วิเสสยาธีนวรรค 295
ผู้ล่อลวง ๒ : ธุตฺต, วญฺจก
โย ปุริโส บุรุษใด อนิสฺสมฺม ไม่ใคร่ครวญแล้ว อาจรติ ย่อมประพฤติ
กิจฺจํ ซึ่งหน้าที่ วธพนฺธะนาทึ มีการฆ่าและการจองจำ เป็นต้น โส บุรุษนั้น
(ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วิญฺเญยฺโย พึงทราบ จปโลติ ว่า จปล(ลงมือทำโดยไม่
ไตร่ตรองก่อน) ขลุ แน่แท้ อวินิจฺฉิตการิตฺตา เพราะความเป็นผู้มีปกติไม่
ใคร่ครวญก่อนแล้วกระทำซึ่งกรรม
[คาถาที่ ๗๓๘ เป็นอริยคาถา หิ เป็นปาทปูรณะ และเป็นคาถาที่
แสดงลักษณะของคนพาล]
๗๓๙. ขุทฺโท กทริโย ถทฺธ- มจฺฉรี กปโณ’ปฺย’ถ
อกิญฺจโน ทลิทฺโท จ ทีโน นิทฺธนทุคฺคตา.
๗๔๐. อสมฺภาวิตสมฺปตฺตํ กากตาลิย’มุจฺจเต
อถ ยาจนโก อตฺถี ยาจโก จ วนิพฺพโก.
๗๓๙. - ๗๔๐. ผู้ตระหนี่ ๔ : ขุทฺท, กทริย, ถทฺธมจฺฉรี, กปณ
ผู้ตกยาก, คนจน ๕ : อกิญฺจน, ทลิทฺท, ทีน, นิทฺธน, ทุคฺคต
อสมฺภาวิตสมฺปตฺตํ กรรมอันมาถึงโดยไม่ได้คาดคิดมาก่อน
(ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อุจฺจเต ย่อมกล่าว กากตาลียํ (อิติ) ว่า กากตาลีย
(กรรมอันไม่คาดคิดว่าจะมาถึงก็มาถึง,กรรมอันเช่นกับการบินขึ้นไปของกาและ
การหล่นของลูกตาล, กรรมที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ)
คนขอทาน ๔ : ยาจนก, อตฺถี, ยาจก, วนิพฺพก
[บางคัมภีร์กล่าวว่า วนิพฺพก กับ ยาจก มีความแตกต่างกัน วนิพฺพก
แปลว่า ผู้ขอที่สรรเสริญคุณ ส่วน ยาจก แปลว่า ผู้ขอ ดังมีปรากฎอยู่ใน
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI