อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 327 จาก 557 หน้า
294 อภิธานัปปทีปิกา
๗๓๕. - ๗๓๖. ผู้ปากกล้า, คนปากจัด ๓ : มุขร, ทุมฺมุข,
อพทฺธมุข; อิเม (สทฺทา) ศัพท์ทั้งหลายเหล่านี้ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป
อปฺปิยวาทินิ ในบุคคลผู้มีปกติกล่าวซึ่งคำพูดอันไม่น่ารัก
พหุคารยฺหวโจ บุคคลผู้กล่าวซึ่งคำอันน่าติเตียนเป็นอันมาก วาจาโล
ชื่อว่า วาจาละ(ผู้ไม่สำรวมในคำพูด, ผู้พูดเหลวไหล, คนพูดพล่อย) 84
ผู้กล่าว ๒ : วตฺตุ, วท
[บทว่า “โส” เป็นปาทปูรณะใส่เพื่อให้เต็มบาทคาถาเท่านั้น]
ผู้เนื่องด้วยตน, ผู้เป็นตัวของตัวเอง ๓ : นิช, สก, อตฺตนิย
น่าอัศจรรย์ ๓ : วิมฺหย, อจฺฉริย, อพฺภุต
ผู้ซึมเศร้า ๒ : วิหตฺถ, พฺยากุล
ผู้พยายามฆ่า, คนร้าย ๒ : อาตตายี, วธุทฺยต
๗๓๗. สีสจฺเฉชฺชมฺหิ วชฺโฌ’ถ นิกโต จ สโฐ’นุชุ
สูจโก ปิสุโณ กณฺเณ ชโป ธุตฺโต ตุ วญฺจโก.
๗๓๘. อนิสมฺม หิ โย กิจฺจํ ปุริโส วธพนฺธนาทิ’มาจรติ
อวินิจฺฉิตการิตฺตา โส ขลุ จปโลติ วิญฺเญยฺโย.
๗๓๗. - ๗๓๘. วชฺโฌ วชฺฌ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
สีสจฺเฉชฺชมฺหิ ในบุคคลผู้สมควรถูกตัดศีรษะ
ผู้ไม่น่าเชื่อถือ, ผู้โกง ๓ : นิกต, สฐ, อนุชุ
ผู้ส่อเสียด ๓ : สูจก, ปิสุณ, กณฺเณชป
84 ในกรณีที่เป็นปาฐะว่า “วาจาโล พหุทรยฺหวเจ” จะต้องแปลว่า วาจาโล วาจาล ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
พหุคารยฺหวเจ ในผู้ที่กล่าวคำอันน่าติเตียนเป็นอย่างมาก
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI