อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 260 จาก 557 หน้า
ภูกัณฑ์ : อรัญญวรรค 227
๕๔๙. พุนฺโท มูลญฺจ ปาโท’ถ สงฺกุ’ตฺโต ขาณุ’นิตฺถิยํ
กรหาฏํ ตุ กนฺโท’ถ กฬีโร มตฺถโก ภเว.
๕๔๙. ราก ๓ : พุนฺธ, มูล, ปาท
ตอไม้ ๒ : สงฺกุ, ขาณุ; (สงฺกุ) สงฺกุ ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต
อุตฺโต กล่าวว่าเป็นปุงลิงค์ (ขาณุ) ขาณุ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อนิตฺถิยํ
ในปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์
เหง้าในดิน, หัว ๒ : กรหาฏ, กนฺท
หน่อที่งอกจากหัว ๒ : กฬีร(กรีร), มตฺถก
๕๕๐. วลฺลรี มญฺชรี นารี วลฺลี ตุ กถิตา ลตา
ถมฺโภ คุมฺโพ จ อกฺขนฺเธ ลตา วีรุ ปตานินี.
๕๕๐. ช่อดอกไม้ ๒ : วลฺลรี, มญฺชรี. (ทฺวยํ) ทั้งสองศัพท์ นารี
เป็นอิตถีลิงค์
เถาวัลย์ ๒ : วลฺลี, ลตา
ถมฺโพ คุมฺโพ จ ถมฺพ ศัพท์ และคุมฺพ ศัพท์ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป
อกฺขนฺเธ ในกอไม้ที่มีลำต้นเล็ก(พุ่มไม้)
ลตา เถาวัลย์ ปตานนี อันมีกิ่งและใบเกาะเกี่ยวกัน(อันสะพรั่งไป
ด้วยกิ่งและใบ) วีรุ ชื่อว่า วีรุ(เถาวัลย์ที่มีกิ่งและใบดกหนา)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI