อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 256 จาก 557 หน้า
ภูกัณฑ์ : อรัญญวรรค 223
๕๔๑. ผลปากาวสาเน โย มรโตฺยสธิ สา ภเว
ตีสุ วญฺฌา’ผลา จา’ถ ผลิโน ผลวา ผลี.
๕๔๑. โย (กทลาทิรุกฺโข) ต้นไม้มีต้นกล้วยเป็นต้นใด มรติ ย่อม
ตาย ผลปากาวสาเน ในช่วงเวลาหลังจากผลสุก สา (รุกฺขชาติ) ต้นไม้มี
ต้นกล้วยเป็นต้นนั้น โอสธิ ชื่อว่า โอสธิ(ไม้ที่ตายหลังมีผลสุก)
ต้นไม้ไม่มีผล, ไม้เพศผู้ ๒ : วญฺฌา, อผลา
ต้นไม้มีผล, ไม้เพศเมีย ๓ : ผลิน, ผลวนฺตุ, ผลี
๕๔๒. สมฺผุลฺลิโต ตุ วิกโจ ผุลฺโล วิกสิโต ติสุ
สิโร’คฺคํ สิขโร’นิตฺถี สาขา ตุ กถิตา ลตา.
๕๔๒. ไม้ดอก, ต้นไม้ที่กำลังอยู่ในช่วงที่มีดอกบาน ๔ :
สมฺผุลฺลิต, วิกจ, ผุลฺล, วิกสิต; (จตุกฺกํ) ศัพท์ทั้ง ๔ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
ยอดไม้ ๓ : สิร, อคฺค, สิขร; (สิขโร) สิขร ศัพท์ อนิตฺถี เป็นปุงลิงค์
และนปุงสกลิงค์
กิ่งไม้ ๒ : สาขา, ลตา; (อิเม) ศัพท์ทั้งหลายเหล่านี้ (ปณฺฑิเตหิ)
อันบัณฑิต กถิตา กล่าวแล้ว (สมา) ว่ามีอรรถเหมือนกัน
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI