อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 220 จาก 557 หน้า
ภูกัณฑ์ : จตุพพัณณวรรค : เวสสวรรค 187
๔๖๑. สามุทฺทํ สินฺธโว’นิตฺถี กาฬโลณํ ตุ อุพฺภิทํ
พิฬกํ เจ’ติ ปญฺเจ’เต ปเภทา ลวณสฺส หิ.
๔๖๑. เอเต ปญฺจ (ลวณา) เกลือทั้งหลาย ๕ อย่างเหล่านี้ อิติ
คือ สามุทฺทํ เกลือทะเล สินฺธโว เกลือสินเธาว์ กาฬโลณํ เกลือสีดำ(มีอยู่ตาม
ธรรมชาติ) อุพฺภิทํ เกลือแกง(เกลือที่เป็นหน่อขึ้นตามพื้นที่ที่มีดินเค็ม) พิฬกํ
(พิลํ) เกลือต้ม ปเภทา เป็นประเภท ลวณสฺส ของเกลือ
๔๖๒. คุโฬ จ ผาณิตํ ขณฺโฑ มจฺฉณฺฑี สกฺขรา อิติ
อิเม อุจฺฉุวิการา’ถ คุฬสฺมึ วิสกณฺฏกํ.
๔๖๒. คุโฬ น้ำอ้อยก้อน ผาณิตํ น้ำอ้อยงบ ขณฺโฑ น้ำตาลแดง
มจฺฉณฺฑี น้ำอ้อยเม็ดเหมือนไข่ปลา(น้ำตาลทราย) สกฺขรา น้ำตาลกรวด
(สีเหมือนแก้วผลึก) อิติ อิเม สิ่งที่กล่าวมานี้ อุจฺฉุวิการา เป็นน้ำอ้อยที่แปรรูป
แล้ว(สำเร็จมาจากน้ำอ้อย)65
วิสกณฺฏกํ วิสกณฺฏก ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป คุฬสฺมึ ในน้ำอ้อย
ก้อน(น้ำตาลก้อน)
๔๖๓. ลาชา สิยา’กฺขตํ จา’ถ ธานา ภฏฺฐยเว ภเว
อพทฺธสตฺตุ มนฺโถ จ ปูปา’ปูปา ตุ ปิฏฺฐโก.
๔๖๓. ข้าวตอก ๒ : ลาชา(ลาช), อกฺขต
65 พึงดูลักษณะของคุฬ, ผาณิต, ขณฺฑ, มจฺฉณฺฑี, สกฺขรา เหล่านี้ได้ในมูลปัณณาสก์อากังเขยยสูตรฎีกา และ
เอกังคุตตระ เอกธรรมวรรคฎีกา
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI