นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 216 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

ภูกัณฑ์ : จตุพพัณณวรรค : เวสสวรรค 183 เมล็ดพันธุ์ผักกาด ๒ : สิทฺธตฺถ, สาสป ข้าวฟ่าง ๒ : กงฺคุ, ปิยงฺคุ (ทฺวยํ) ศัพท์ทั้ง ๒ อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์ ฝ้าย, ผักตบ ๒ : อุมฺมา, อตสี ข้าวเปลือก64 ๕ : กิฏฺฐ, สสฺส, ธญฺญ, วีหิ, ถมฺพกรี (สทฺทสมูโห) กลุ่มศัพท์ทั้ง ๕ นี้ (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต อีริโต กล่าวว่ามีอรรถเหมือนกัน ๔๕๓. กณฺโฑ ตุ นาฬ’มถ โส ปลาลํ’นิตฺถิ นิปฺผโล ภุสํ กลิงฺคโร จา’ถ ถุโส ธญฺญตฺตเจ’ถ จ. ๔๕๓. ขั้ว, ก้าน, รวงข้าว ๒ : กณฺฑ, นาฬ โส ก้านของรวงข้าวเป็นต้นนั้น นิปฺผโล อันไม่มีผลเหลืออยู่ ปลาลํ ชื่อว่า ปลาล(ฟาง), (ปลาลํ) ปลาล ศัพท์ อนิตฺถิ เป็นปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์ ข้าวลีบ ๒ : ภุส, กลิงฺคร ถุโส ถุส ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ธญฺญตฺตเจ ในเปลือกของข้าว เป็นต้น(แกลบ) 64 กิฏฺฐ ศัพท์ เป็นต้นนี้ เป็นศัพท์กล่าวถึงธัญพืชทั่วไป มีข้าวเปลือก, ข้าวสาลี, ถั่ว, งา, ข้าวโพด, เมล็ดพันธุ์ ผักกาด จะอย่างไรก็ตาม เนื่องจากว่าในฎีกาอภิธานัปปทีปิกาท่านใช้ปาฐะว่า “กิฏฺฐํ ตุ สสฺสํ วิญฺเญยฺยํ” จึงทำให้ ผู้แปลอภิธานัปปทีปิกานิสสยะฉบับสีหฬแปลแยกไว้เป็น ๔ ศัพท์ ดังนี้ว่า ธัญพืชตระกูลข้าวพิเศษมีข้าวสาลี เป็นต้น ๒ : กิฏฺฐ, สสฺส ข้าวเปลือกทั่วไป ๒ : วีหิ, ถมฺพกรี ซึ่งการแปลเช่นนี้ ไม่สอดคล้องกับคัมภีร์อมรโกษที่มีการรวมปริยายศัพท์ที่แปลว่าข้าวเปลือกไว้ ๕ ศัพท์ คือ กิฏฺฐ, สสฺส, ธญฺญ, วีหิ, ถมฺพกรี และไม่สอดคล้องกับพระบาลีที่มาในสฬายตนสังยุต ดังนี้ว่า เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว กิฏฺฐํ สมฺปนฺนํ...

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI