อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 141 จาก 557 หน้า
108 อภิธานัปปทีปิกา
๒๗๑. มชฺโฌ’นิตฺถี วิลคฺโค จ มชฺฌิมํ กุจฺฉิ ตุ ทฺวิสุ
คหณีตฺถฺยุทรํ คพฺโภ โกฏฺโฐนฺโตกุจฺฉิยํ ภเว54.
๒๗๑. สะเอว ๓ : มชฺฌ, วิลคฺค, มชฺฌิม (มชฺโฌ) มชฺช ศัพท์
อนิตฺถี เป็นปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์
ท้อง ๓ : กุจฺฉิ, คหณี, อุทร (กุจฺฉิ) กุจฺฉิ ศัพท์ (วตฺตติ)
ย่อมเป็นไป ทฺวีสุ (ลิงฺเคสุ) ในปุงลิงค์และอิตถีลิงค์ (คหณี) คหณี ศัพท์
อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์
คพฺโภ คพฺภ ศัพท์ โกฏฺโฐ และโกฏฺฐ ศัพท์ ภเว ย่อมเป็นไป อนฺโต
กุจฺฉิยํ ในอวัยวะอันตั้งอยู่ในท้อง(ลำไส้) [ตามนิสสยะ]
[อีกนัยหนึ่ง ตามฎีกา]
ท้อง ๔ : กุจฺฉิ, คหณี, อุทร, คพฺภ
โกฏฺโฐ โกฏฺฐ ศัพท์ อนฺโต และอนฺต ศัพท์ กุจฺฉิสมฺภเว เป็นไปใน
อวัยวะอันมีอยู่ในท้อง[หมายถึงลำไส้]
๒๗๒. ชฆนํ ตุ นิตมฺโพ จ โสณี จ กฏิ นาริยํ
องฺคชาตํ รหสฺสงฺคํ วตฺถคุยฺหญฺจ เมหนํ.
๒๗๓. นิมิตฺตญฺจ วรงฺคญฺจ พีชญฺจ ผลเมว จ
ลิงฺคํ อณฺฑํ ตุ โกโส จ โยนิ ตฺวิตฺถีปุเม ภคํ.
๒๗๒ - ๒๗๓. สะโพก ๔ : ชฆน, นิตมฺพ, โสณิ, กฏิ (ทฺวยํ) โสณิ
และกฏิ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป นาริยํ ในอิตถีลิงค์
องคชาต(อวัยวะเพศชาย) ๙ : องฺคชาต, รหสฺสงฺค, วตฺถคุยฺห,
เมหน, นิมิตฺต, วรงฺค, พีช, ผล, ลิงฺค
54 ในก่รณีที่ถือตามมติของคัมภีร์ฎีกา พึงใช้ปาฐะว่า “โกฏฺโฐนฺโต กุจฺฉิสมฺภเว.”
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI