อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 137 จาก 557 หน้า
104 อภิธานัปปทีปิกา
๒๖๑. ทฺวิโช ลปนโช ทนฺโต ทสโน รทโน รโท
ทาฐา ตุ ทนฺตเภทสฺมึ อปางฺโค ตฺว’กฺขิโกฏิสุ.
๒๖๑. ฟัน ๖ : ทฺวิช, ลปนช, ทนฺต, ทสน, รทน, รท
ทาฐา ทาฐา ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ทนฺตเภทสฺมึ ในฟันพิเศษ
(เขี้ยว)
อปางฺโค อปางฺค ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อกฺขิโกฏิสุ ในมุมตา
(หางตา)
๒๖๒. ทนฺตาวรณ’โมฏฺโฐ จ’า- ปฺย’ธโร ทสนจฺฉโท
คณฺโฑ กโปโล หนฺวิตฺถี จุพุกํ ตฺว’ ธรา อโธ.
๒๖๒. ริมฝีปาก ๔ : ทนฺตาวรณ, โอฏฺฐ, อธร, ทสนจฺฉท
แก้ม ๒ : คณฺฑ(คณฺฑี), กโปล
คาง ๑ : หนุ, (หนุ) หนุ ศัพท์ อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์53
อโธ ส่วนล่าง อธรา จากริมฝีปาก จุพุกํ ชื่อว่า จุพุกะ(คาง)
๒๖๓. คโล จ กณฺโฐ คีวา จ กนฺธรา จ สิโรธรา
กมฺพุคีวา ตุ ยา คีวา สุวณฺณาลิงฺคสนฺนิภา
องฺกิตา ตีหิ เลขาหิ กมฺพุคีวา’ถ วา มตา.
๒๖๓. ลูกกระเดือก ๒ : คล, กณฺฐ
53 นี้เป็นการระบุลิงค์ตามมติของคัมภีร์นิฆันฑุ ส่วน หนุ ที่มาในคัมภีร์อัฏฐกถา ท่านใช้เป็นปุลลิงค์และนปุง
สกลิงค์ ดังนี้ว่า “มหาหนุโก วา โคหนุสทิเสน หนุนา สมนฺนทโต. (วินยมหาวคฺคฏฺฐกถา); เต หนูสุ กืลนฺเตสุ
หนุกญฺจ สุสฺสติ. (เอกกนิปาตกากชาตกฏฺฐกถา)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI